Lúa mì chỉnh sửa gen giúp giảm nguy cơ gây ung thư trong bánh mì nướng
Các nhà khoa học đã phát triển giống lúa mì chỉnh sửa gen có khả năng giảm đáng kể sự hình thành hợp chất acrylamide, một chất có nguy cơ gây ung thư trong quá trình chế biến thực phẩm như nướng bánh mì.
Khi bánh mì được nướng, axit amin asparagine có thể chuyển hóa thành acrylamide, hợp chất tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư.
Một nhóm nghiên cứu tại Rothamsted Research (Anh) đã ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen Crispr để tạo ra giống lúa mì mới, giúp giảm hàm lượng asparagine tự do. Tiền chất hình thành acrylamide trong thực phẩm.
Asparagine là một axit amin tự nhiên trong lúa mì, đóng vai trò lưu trữ nitơ cho cây trồng. Tuy nhiên, khi thực phẩm được nướng, chiên hoặc rang ở nhiệt độ cao, chất này sẽ chuyển hóa thành acrylamide. Một hợp chất được các nhà khoa học xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư.
Kết quả thử nghiệm trên đồng ruộng trong hai năm cho thấy giống lúa mì chỉnh sửa gen có thể giảm mạnh hàm lượng asparagine mà không làm ảnh hưởng đến năng suất. Điều này giúp giảm đáng kể lượng acrylamide trong các sản phẩm chế biến.
Các mẫu bánh mì và bánh quy làm từ loại lúa mì này ghi nhận mức acrylamide thấp hơn rõ rệt, thậm chí trong một số trường hợp gần như không phát hiện được sau khi nướng.
So sánh lúa mì chỉnh sửa gen với phương pháp lai tạo truyền thống cho thấy hiệu quả vượt trội về giảm asparagine.
Nhóm nghiên cứu cho biết công nghệ Crispr cho phép can thiệp chính xác vào gen kiểm soát quá trình tổng hợp asparagine. Nhờ đó, hàm lượng chất này trong hạt lúa mì có thể giảm tới 59%, thậm chí lên đến 93% ở các dòng chỉnh sửa kép, mà không làm giảm sản lượng.
Trong khi đó, các phương pháp chọn giống truyền thống, thông qua gây đột biến ngẫu nhiên bằng hóa chất chỉ giúp giảm khoảng 50% asparagine và lại khiến năng suất giảm đáng kể do các biến đổi ngoài ý muốn.
Theo các nhà khoa học, kết quả này cho thấy tiềm năng lớn của công nghệ chỉnh sửa gen trong việc cải thiện chất lượng dinh dưỡng và an toàn thực phẩm.
Hiện nay, Anh được xem là một trong những trung tâm nghiên cứu chỉnh sửa gen hàng đầu sau khi nới lỏng các quy định liên quan đến công nghệ sinh học. Luật Công nghệ di truyền (2023) đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc phát triển và thương mại hóa cây trồng chỉnh sửa gen.
Các chuyên gia nhận định, việc phát triển lúa mì ít acrylamide không chỉ giúp ngành thực phẩm đáp ứng tiêu chuẩn an toàn ngày càng nghiêm ngặt mà còn góp phần giảm rủi ro sức khỏe cho người tiêu dùng.