Dự án Nhà máy ethanol An Khê: ‘Mắt xích’ quan trọng cho an ninh năng lượng

Tại buổi làm việc, ông Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), Trưởng đoàn công tác cho biết, chuyến kiểm tra nhằm nắm bắt năng lực sản xuất thực tế cũng như định hướng mở rộng công suất, công nghệ của doanh nghiệp. Mục tiêu then chốt là từng bước nâng cao khả năng tự chủ nguồn nguyên liệu, phục vụ lộ trình phối trộn xăng sinh học trong nước.

Báo cáo với đoàn công tác, ông Trần Quang Kiên, Phó tổng giám đốc Công ty CP Đường Quảng Ngãi thông tin, doanh nghiệp đang triển khai Dự án Nhà máy Ethanol An Khê tại Gia Lai với tổng vốn đầu tư khoảng 1.742 tỉ đồng. Theo thiết kế, nhà máy có công suất 200.000 lít ethanol 100%/ngày, sản xuất linh hoạt cả ethanol thực phẩm và ethanol nhiên liệu. Dự án sẽ tận dụng nguồn mật rỉ từ vùng mía Gia Lai và các nhà máy đường miền Trung – Tây Nguyên, đồng thời thu hồi các phụ phẩm như CO2​ lỏng, nấm men sấy khô để tối ưu hóa hiệu quả.

Khi vận hành 100% công suất, nhà máy sẽ cung ứng khoảng 60 triệu lít ethanol nhiên liệu mỗi năm. Lộ trình dự kiến đạt 51 triệu lít vào năm 2028 (khi đưa vào hoạt động thương mại từ quý 1/2028), tăng lên 57 triệu lít giai đoạn 2032 – 2035 và cán mốc 60 triệu lít/năm từ năm 2036.

Hiện tại, đơn vị đã nộp hồ sơ xin phê duyệt chủ trương đầu tư và đang được tỉnh Gia Lai thẩm định. Để đẩy nhanh tiến độ, Công ty CP Đường Quảng Ngãi kiến nghị Bộ Công Thương có văn bản đôn đốc UBND tỉnh Gia Lai sớm ban hành quyết định chấp thuận chủ trương; đồng thời đưa Nhà máy Ethanol An Khê vào danh mục các dự án năng lượng xanh trọng điểm để ưu tiên hỗ trợ thủ tục. Doanh nghiệp cũng mong muốn Bộ làm đầu mối kết nối với các đơn vị kinh doanh xăng dầu để ký hợp đồng tiêu thụ dài hạn, ổn định đầu ra.

Theo ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nhu cầu ethanol (E100) phục vụ phối trộn xăng sinh học trong nước hiện rơi vào khoảng 95.000 m3/tháng. Toàn quốc hiện có 6 nhà máy sản xuất ethanol nhưng mới chỉ có 3 nhà máy đang hoạt động. Dự kiến đến tháng 9.2026 sẽ có thêm một nhà máy vận hành và đầu năm 2027 hai nhà máy còn lại sẽ tái khởi động.

“Khi toàn bộ các nhà máy đi vào hoạt động, tổng công suất sản xuất ethanol trong nước ước đạt khoảng 480.000 m3/năm, đáp ứng gần 50% nhu cầu phục vụ pha chế xăng E10”, ông Tuấn thông tin.

Đại diện Hiệp hội cũng kiến nghị Nhà nước cần có cơ chế khuyến khích các đầu mối kinh doanh xăng dầu ưu tiên sử dụng ethanol nội địa nhằm tạo thị trường ổn định, giúp doanh nghiệp an tâm gắn kết với người trồng mía phát triển vùng nguyên liệu bền vững.

Kết luận buổi làm việc, ông Đào Duy Anh ghi nhận các kiến nghị và nhấn mạnh việc phát triển ngành nhiên liệu sinh học phải triển khai đồng bộ từ vùng nguyên liệu đến hệ thống cung ứng. Sau đợt khảo sát này, Bộ Công Thương sẽ tổng hợp, báo cáo Chính phủ cụ thể về thực trạng, các vướng mắc của doanh nghiệp, bao gồm cả Dự án Nhà máy Ethanol An Khê. Ông kỳ vọng các khó khăn sẽ sớm được tháo gỡ để nhà máy nhanh chóng đi vào hoạt động, gia tăng nguồn cung cho lộ trình xanh hóa năng lượng.

Bên cạnh dự án ethanol đang xúc tiến, Công ty CP Đường Quảng Ngãi hiện đang vận hành hai dự án quy mô lớn tại Gia Lai: Nhà máy Đường An Khê (công suất ép 18.000 tấn mía/ngày, đang nâng cấp lên 25.000 tấn/ngày; sản xuất 1.000 tấn đường tinh luyện/ngày, chiếm hơn 20% sản lượng cả nước) và Nhà máy điện sinh khối An Khê (công suất 95 MW, đang mở rộng lên 135 MW), sử dụng bã mía làm nhiên liệu phát điện giúp giảm phát thải, bảo vệ môi trường.