Có thể bạn chưa biết về sự ra đời của cà phê

Bằng phương pháp sử dụng gen từ những cây cà phê trên khắp thế giới, các nhà nghiên cứu đã xây dựng sơ đồ phả hệ của Coffea arabica, hay thường được gọi là Arabica (cà phê chè) – một loại cà phê phổ biến trên thế giới.

Với hy vọng tìm hiểu thêm về thực vật để bảo vệ chúng tốt hơn khỏi những tác nhân như sâu bệnh và biến đổi khí hậu, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra Arabica xuất hiện khoảng 600.000 năm trước thông qua quá trình lai tạo tự nhiên giữa hai loài cà phê khác.

Ông Victor Albert, nhà sinh vật học tại Đại học Buffalo (Mỹ), người đồng chủ trì nghiên cứu, cho biết Arabica đã hình thành trước khi có bất kỳ hành động can thiệp nào từ con người.

Mặc dù có nguồn gốc tại Ethiopia, những cây cà phê hoang dã này lần đầu được rang và ủ chủ yếu ở Yemen từ những năm 1400. Vào những năm 1600, nhà sư Ấn Độ Baba Budan được cho là đã buôn lậu bảy hạt cà phê thô từ Yemen về quê hương, từ đó đặt nền móng cho hành trình vươn ra thế giới của loại thức uống này.

Vốn được đánh giá cao nhờ hương vị nhẹ nhàng và tương đối ngọt, Arabica hiện chiếm 60% – 70% thị trường cà phê toàn cầu hiện nay, đồng thời được pha chế bởi các thương hiệu nổi tiếng như Starbucks, Tim Horton’s và Dunkin’. Phần còn lại là Robusta hay còn gọi là cà phê vối (Coffea canephora), một loại cà phê mạnh và đắng hơn được làm từ một trong những bố mẹ của Arabica.

Để hoàn thiện lịch sử của cà phê Arabica, các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu về bộ gen của C. canephora, một loài bố mẹ khác tên là Coffea eugenioides và hơn 30 giống cây Arabica khác nhau, bao gồm một mẫu từ những năm 1700 thuộc sở hữu của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên tại London, đồng thời là mẫu nhà thực vật học người Thụy Điển Carl Linnaeus đã sử dụng để đặt tên cho cây.

Nghiên cứu được công bố hôm thứ Hai trên tạp chí Nature Genetics, với sự đóng góp của các nhà nghiên cứu từ Nestlé, công ty tập hợp một số thương hiệu cà phê hàng đầu thế giới.

Số lượng cây cà phê Arabica đã dao động trong hàng nghìn năm trước khi bắt đầu được con người nuôi trồng. Chúng phát triển mạnh mẽ vào thời kỳ ấm áp, ẩm ướt và cố gắng chống trọi trong những mùa khô hạn. Giai đoạn khó khăn này đã gây nên hiện tượng thắt cổ chai quần thể, khi chỉ có một số lượng nhỏ các loài thực vật giống nhau về mặt di truyền còn tồn tại.

Ngày nay, cây cà phê Arabica dễ mắc những bệnh như gỉ sắt lá cà phê, gây thiệt hại hàng tỷ USD mỗi năm. Các nhà nghiên cứu đã khám phá cấu tạo của một giống cà phê Arabica có khả năng kháng căn bệnh này, làm nổi bật các đoạn mã di truyền có thể giúp bảo vệ cây trồng.

Ông Fabian Echeverria, cố vấn của Trung tâm Nghiên cứu và Giáo dục Cà phê tại Đại học Texas A&M, người không tham gia nghiên cứu, cho biết nghiên cứu này làm rõ nguồn gốc của cà phê Arabica và đưa ra những giải pháp nhằm bảo vệ cây trồng.

Khám phá lịch sử ra đời và phát triển của cà phê Arabica có thể đem đến hiểu biết sâu sắc về cách giữ cho cây cà phê khỏe mạnh, tạo ra những tách cà phê thơm ngon buổi sáng sớm.

Nguyễn Thị Diệu Mai (Theo AP)

Nguồn dẫn link: https://doanhnghiepthuonghieu.vn/co-the-ban-chua-biet-ve-su-ra-doi-cua-ca-phe-172918972-p54327.html